Íslenski fjárhundurinn

Íslenski fjárhundurinn

Saga íslenska fjárhundsins er samofin sögu þjóðarinnar. Allt frá landnámsöld hefur þessi eina, sanna íslenska hundategund staðið vaktina við hlið landsmanna, en hann barst hingað til lands með norrænum landnemum á 9. öld.

Hann var ekki aðeins ómissandi vinnudýr við smölun og búrekstur heldur tryggur félagi sem hjálpaði fólki að lifa af í harðbýlu landi. Það er vegna þessarar djúpstæðu tengingar sem hann ber með réttu titilinn þjóðarhundur Íslendinga - lifandi menningararfur sem minnir okkur á uppruna okkar og þrautseigju.

Þessi vefur er tileinkaður þeim arfi; hér miðlum við fróðleik um sögu og sérkenni tegundarinnar og söfnum saman dýrmætum frásögnum af þjóðarhundinum.

Blog

Langt um liðið

Langt um liðið

Nú er langt liðið síðan ég skrifaði nýjan bloggpóst og það þýðir bara eitt: það hefur verið mikið um að vera undanfarið. Sumaropnun tók gildi 1. maí og hefur Sögusetrið verið opið alla daga frá kl. 9 til 18 og verður það svo út september. Þann 24. maí varð Sögusetrið eins árs. Við vorum ekki með neina sérstaka uppákomu þennan dag en gleðjumst mjög yfir viðtökunum. Um 2.600 manns hafa nú þegar heimsótt Sögusetrið á þessu ári og við eigum enn eftir að taka á móti bæði einstaklingum og hópum í haust. Margir Íslendingar komu í heimsókn og margir þeirra voru með hunda með sér (þar af voru margir íslenskir fjárhundar). Einnig er gaman að segja frá því að hingað kom talsvert af erlendu fólki sem á íslenska hunda í heimalandinu sínu og vildi fræðast um sögu tegundarinnar. Þá kom líka erlent hundafólk sem vildi kynnast þjóðarhundi Íslendinga á ferð sinni um landið. Það er augljóst að Sögusetrið íslenska fjárhundsins á svo sannarlega erindi. Athyglisvert er að sjá hvernig fólk fréttar af setrinu: mörg hver hafa fundið upplýsingar á netinu með því að leita upplýsingar um íslenska fjárhundinn, önnur hafa fylgst með okkur á samfélagsmiðlum lengi og ferðaskrifstofur hafa einnig bent á okkur. Allt er það jákvætt, en það er örugglega hægt að gera enn betur í markaðsmálum. Eitthvað sem ég get skoðað nánar næsta vetur. Þann 18. júlí var haldinn Dagur íslenska fjárhundsins í ellefta sinn og auðvitað var það stór hátíðardagur hjá okkur í Skagafirðinum. 18. júlí er fæðingardagur Mark Watsons, sem var bjargvættur íslenska fjárhundsins, en hann á einnig þátt í varðveislu gamla bæjarins í Glaumbæ. Þess vegna er dagurinn gjarnan kallaður Mark Watson-dagur hér í firðinum. Nú hefur skapast hefð fyrir því að við höldum upp á þennan dag í samstarfi við Byggðasafn Skagfirðinga. Við byrjuðum á því að hittast hér á Lýtingsstöðum; hægt var að fá sér kaffi, skoða sýninguna og torfhúsin, og við frumsýndum myndir úr myndatöku um litafbrigði íslenska fjárhundsins. Síðan héldum við áfram og fórum saman í Glaumbæ, þar sem fleiri hundar bættust í hópinn og urðu þeir sýnilegir gestum og gangandi. Það er fullt af flottum og skemmtilegum myndum að sjá á [Facebook-síðunni okkar](https://www.facebook.com/fjarhundur/posts/pfbid02zedqYoztf5fMeAaqe87jvGWxzDWs9yjTzpZrHDLZBxeVMFyiwJAhf7XUL9k2kxD9l).  Það er alltaf mikið tilhlökkunarefni að fagna saman á þessum degi. Einnig var viðburður á Árbæjarsafni í tilefni dagsins og sérstök dagskrá á netinu til að gefa erlendum unnendum tegundarinnar kost á að taka þátt og gera daginn fræðandi og skemmtilegan. [Sjá umfjöllun á RÚV.](https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-07-16-degi-islenska-fjarhundsins-fagnad-i-ellefta-sinn-um-helgina-481560) En nú er að koma haust og ég er komin með lista yfir áhugavert efni sem ég vil deila með ykkur - og ég lofa að það líður ekki jafn langur tími þar til ég pósta aftur. Ég læt fylgja eina mynd frá Degi íslenska fjárhundsins sem tekin var í Glaumbæ þegar meðlimir Pilsaþyts og Þjóðbúningafélags Íslands komu í heimsókn til að taka myndir fyrir dagatal. Þau fengu hundana mína, Sóma og Fönn, lánaða til myndatöku og nú vona ég að ein af þessum myndum rati inn á dagatalið þeirra.

Minningarorð um Guðrúnu Ragnars Guðjohnsen

Minningarorð um Guðrúnu Ragnars Guðjohnsen

Ég fékk leyfi hjá Þórhildi Bjartmarz að birta minningarorð hennar um Guðrúnu Ragnars Guðjohnsen sem nú er látin 92 ára að aldri. Guðrún var einn áhrifamesti verndari íslenska fjárhundsins.  "Í blaðaviðtali árið 1982 er viðtal við formann Hundaræktarfélags Íslands (hrfí) um hundahald. Blaðamaðurinn spyr: Sumir láta hundana sofa upp í hjá sér, hvað finnst þér um það? Formaðurinn svaraði í einni stuttri setningu: „Fólk verður auðvitað að ráða þessu sjálft“ Viðtalið var tekið á meðan enn ríkti hundabann í flestum þéttbýlisstöðum landsins. Kannanir sýndu að um 80% Reykvíkinga voru andvígir hundahaldi. Þetta stutta snaggaralega svar frá formanninum Guðrúnu R. Guðjohnsen lýsir vel manngerð hennar. Eflaust hefðu margir á þessum tíma fallið í þá gryfju að afsaka þvílíka hegðun en Guðrún þurfti ekki að afsaka neitt eða koma með málalengingar um hvort þetta væri gott eða slæmt eins og margir hefðu e.t.v gert til að forðast hneyksli betri borgarbúa sem litu á hundahald sem sóðaskap og hreina villumennsku. Við félagsmenn kölluðum formanninn okkar í daglegu tali Guðrúnu Guð. Stytting á eftirnafninu var svo eðlileg. Guðrún ríkti yfir félaginu af mikilli reisn. Hún var málefnaleg og átti auðvelt með að fá fólk til að vinna með sér að ýmsum málum sem tengdust hundahaldinu. Það á einnig við um erlendu samstarfsmenn hennar í hinum norrænu hundaræktarfélögunum, NKU þar sem allir voru tilbúnir að veita unga íslenska félaginu þann stuðning sem óskað var eftir. Í formannstíð Guðrúnar gerðist ótrúlega margt í Hundaræktarfélaginu. Má segja að stríð hafi ríkt á milli hundavina og hundaóvina í þéttbýli sem magnaðist um og eftir 1980 en á þeim árum gekk Guðrún í félagið. Guðrúnu var fljótt ljóst að það vantaði almenna fræðslu fyrir alla landsmenn til að hundahald í þéttbýli yrði viðurkennt.  En einn mesti ávinningur í sögu félagsins var þegar Guðrún R. Guðjohnsen og hennar samstarfsmenn í stjórn hrfí hófu langa og stranga baráttu við Reykjavíkurborg og 60 ára bann við hundahaldi var fellt þó svo að meirihluti borgarbúa væri mótfallinn hundahaldi í kosningu árið 1988. Guðrún lýsti því yfir að það hefðu svo margir misskilið spurninguna sem lá fyrir og því gæfu niðurstöður kolranga niðurstöðu. Kjarni málsins væri að Reykjavíkurborg hefði eytt milljónum í kosningu sem væri ekki marktæk. Þarna sýndi Guðrún að hún bjó yfir mikilli kænsku og dirfsku. Félagið óx hratt á þessum tíma. Meðal annara verkefna var að félagið opnaði skrifstofu og hundaskóla. Hrfí fékk leiðbeinendur frá Norðurlöndunum til að mennta hundaþjálfara bæði í hvolpaskóla og hlýðniskóla ásamt því að fá erlenda sérfræðinga til að halda fræðslufundi um uppeldi og umönnun hunda. Íslenski fjárhundurinn átti hug og hjarta Guðrúnar Guð. Hún var ræktandi og dómari ásamt því að sitja í stjórn Deildar íslenska fjárhundsins í mörg ár. Má segja að hún hafi verið verndari íslenska fjárhundsins ekki aðeins hér á Íslandi heldur með stofnun alþjóðlegra samtaka um verndun íslenska fjárhundsins ISIC hafi brennandi áhugi hennar og vitneskja um hundinn fengið að blómstra víða um heim. Ég veit að ég tala fyrir munn margra þegar ég segi kærar þakkir fyrir allt sem heiðursfélagi hrfí, Guðrún Guð áorkaði fyrir félagið okkar. Takk fyrir allan þann tíma, kraft, heiðarleika og ósérhlífni sem við kynntumst í störfum Guðrúnar R. Guðjohnsen.  Guðrún var fædd 31. jan 1934. Hún lést 13. maí 2026 Fjölskyldu hennar og vinum sendi ég innilegar samúðarkveðjur. Störfum Guðrúnar tengdum íslenska fjárhundinum verða gerð betri skil í tengslum við Dag íslenska fjárhundsins 18. júlí. Garðabær 18. maí 2026 Þórhildur Bjartmarz fyrrverandi formaður og heiðursfélagi hrfí  mynd Jón Svavarsson/Motiv

Gamlir höfðingjar

Gamlir höfðingjar

Þrátt fyrir að stofn íslenska fjárhundsins sé enn fremur lítill er tegundin almennt heilbrigð og mjög langlíf í samanburði við margar aðrar hundategundir. Á dögunum frétti ég af hundi sem varð rúmlega tuttugu ára gamall – það elsta dæmi sem ég hef heyrt um. Hægt er að lesa um hann, Ask, í nýjustu sögu sem hefur bæst við safnið: [Askur–Laxi vom Rensberg.](https://www.fjarhundur.is/is/stories/askur-vom-rensberg) Myndin hér að ofan sýnir Kríu, tekin í febrúar 2024 þegar við framleiddum myndefni fyrir Sögusetrið. Kría fæddist 19. desember 2009 og kvaddi nýlega, þann 23. apríl, sextán ára gömul. Hún var ræktunartík hjá Connie á Breiðanesi og átti tólf afkvæmi. Sú yngsta í hundahópnum mínum, Breiðanes Fönn, er barnabarnið hennar. Kría var alltaf blíð, róleg og með þann sjarma sem eldri hundar bera með sér. Henni er sárt saknað, en hún lifir áfram í minningum þeirra sem hittu þessa hundadrottningu – og í börnum og barnabörnum hennar. Það er forréttindi að fá að eiga hund í mörg ár. Langlífi íslenska fjárhundsins endurspeglar heilbrigðan erfðagrunn tegundarinnar og þá alúð og ábyrgð sem ræktendur hafa sýnt í gegnum tíðina.


Hafa samband

Lýtingsstaðir, 561 Varmahlíð.
+354 893 3817
fjarhundur@fjarhundur.is

Fylgdu okkur

SóknaráætlunStjórnarráðRoyal Canin