Íslenski fjárhundurinn
Saga íslenska fjárhundsins er samofin sögu þjóðarinnar. Allt frá landnámsöld hefur þessi eina, sanna íslenska hundategund staðið vaktina við hlið landsmanna, en hann barst hingað til lands með norrænum landnemum á 9. öld.
Hann var ekki aðeins ómissandi vinnudýr við smölun og búrekstur heldur tryggur félagi sem hjálpaði fólki að lifa af í harðbýlu landi. Það er vegna þessarar djúpstæðu tengingar sem hann ber með réttu titilinn þjóðarhundur Íslendinga - lifandi menningararfur sem minnir okkur á uppruna okkar og þrautseigju.
Þessi vefur er tileinkaður þeim arfi; hér miðlum við fróðleik um sögu og sérkenni tegundarinnar og söfnum saman dýrmætum frásögnum af þjóðarhundinum.
Hann var ekki aðeins ómissandi vinnudýr við smölun og búrekstur heldur tryggur félagi sem hjálpaði fólki að lifa af í harðbýlu landi. Það er vegna þessarar djúpstæðu tengingar sem hann ber með réttu titilinn þjóðarhundur Íslendinga - lifandi menningararfur sem minnir okkur á uppruna okkar og þrautseigju.
Þessi vefur er tileinkaður þeim arfi; hér miðlum við fróðleik um sögu og sérkenni tegundarinnar og söfnum saman dýrmætum frásögnum af þjóðarhundinum.
Blog
Fyrirlestur 8.febrúar á vegum ISIC
Þann 8. febrúar ætla ég að halda fyrirlestur á Zoom um sögu íslenska fjárhundsins í aldanna rás. Fyrirlesturinn er á vegum ISIC og fer fram á ensku með yfirskriftina "From Settlement to Survival: A Thousand Years of Iceland's National Dog". [Tengill á fyrirlesturinn 8. febrúar 2026, klukkan 19.](https://zoom.us/j/99607892757?pwd=Y4zOwmVewna0R1qBaAu2a4fq3UNuSd.1#success) Þar sem ég hef ekki áður nefnt ISIC, er kannski rétti tíminn núna til að segja frá því hvað ISIC er. ISIC stendur fyrir Icelandic Sheepdog International Cooperation (Alþjóðlegt samstarf um íslenska fjárhundinn). Aðildarþjóðir eru Austurríki, Belgía, Danmörk, Finnland, Frakkland, Holland, Ísland, Noregur, Sviss, Svíþjóð, Þýskaland og Bandaríkin. _Meginmarkmið ISIC er að styðja við og hvetja til alþjóðlegs samstarfs í öllum málum sem gagnast, varðveita og vernda íslenska fjárhundinn._ Stutt saga Árið 1994, eftir margra ára starf, tókst Hundaræktarfélagi Íslands (HRFÍ) og Deild íslenska fjárhundsins (DÍF) að sannfæra Alþingi um að það væri þjóðarskylda að varðveita íslenska fjárhundinn sem óaðskiljanlegur hluti íslenskrar menningar. Alþingi fól landbúnaðarráðherra að skipa nefnd til að hafa umsjón með [framtíð og verndun íslenska fjárhundsins](https://www.althingi.is/altext/117/s/0588.html) sem þjóðarhunds Íslendinga. Guðrún R. Guðjohnsen, sem var formaður HRFÍ á þeim tíma, sat í nefndinni sem landbúnaðarráðherra skipaði til að hafa umsjón með íslenska fjárhundinum. Þegar meirihluti nefndarmanna taldi sig tilbúinn að leggja fram endanlega tillögu, var stjórn HRFÍ ekki sammála. Þeim fannst tillagan skorta mikilvægar grunnupplýsingar sem nauðsynlegar væru. Vegna þessa ákváðu HRFÍ og DÍF að leita stuðnings erlendis, einkum til Svíþjóðar. Með aðstoð sænska félagsins, Islandhunden Sverige, fengust fyrstu alþjóðlegu stuðningsyfirlýsingarnar. Í janúar 1996 var sent sameiginlegt skjal til Norðurlanda hundaræktarsambands (Nordic Kennel Union). Þetta skjal var undirritað af ræktunarfélögum og fulltrúum frá sex löndum: Íslandi, Svíþjóð, Noregi, Danmörku, Hollandi og Finnlandi. Þetta markaði formlegt upphaf alþjóðlegs samstarfs um íslenska fjárhundinn. Ég hvet alla sem áhuga hafa að kynna sér [vefsíðu ISIC](https://icelanddog.org/) en þar er margt áhugavert að finna, áhugaverða fyrirlestra og erindi sem hafa verið haldin í gegnum árin, mikilvægar greinar sem og árskýrslur frá þátttökulöndum sem gefa mjög góða innsýn í starfi ræktunarfélaga og samvinnu í gegnum ISIC. ISIC sér einnig um gagnagrunninn þar sem allir skráðir íslensku fjárhundar eru að finna. [Sjá hér.](https://www.islenskurhundur.com/Home) Ég hlakka til að tala um sögu þjóðarhundsins okkar og vona að margir sjái sér fært að hlusta.
Litir íslenska fjárhundsins - skráning er hafin!
Eitt af verkefnum sem við fengum styrk fyrir á árinu 2026 er að búa til myndagagnabanka með litaafbrigðum íslenska fjárhundsins. Til þess höfum við ráðið ljósmyndara sem er sérhæfður í myndatöku af hundum til að fá myndir í bestu gæðum og við samræmdar aðstæður. Við munum væntanlega bjóða upp á 4 myndatökur á næstu mánuðum, tvær myndatökur á Norðurlandi og tvær á Suðurlandi. Við viljum fá myndir af öllum litaafbrigðum íslenska fjárhundins og þess vegna er nauðsynlegt að skrá sig í myndatöku. Við munum síðan velja úr þeim hundum sem eru skráðir til að ná sem flestum litum og bjóða í myndatöku á ákveðnum dagsetningum bæði á Norðurlandi og á Suðurlandi. Í lok verkefnisins setjum við upp litagagnabanka hér á þessa vefsíðu sem mun nýtast öllum þeim sem hafa áhuga á að skoða liti tegundarinnar og einnig verður settur upp skjár á Sögusetrinu til að fletta í gegnum gagnabankann. Verkefnið er styrkt af Uppbyggingarsjóði Norðurlands vestra. Ljósmyndarinn er Carolin Giese hjá [LinaImages.](https://linaimages.com/gallery/dogs/) Viltu eiga möguleika til að taka þátt í myndatöku með þínum hundi og fá tvær hágæða stafræna myndir til eigin notkun? Til þess að taka þátt þarf hundurinn að vera: hreinræktaður íslenskur fjárhundur með ættbók frá HRFÍ hafa náð 12 mánaða aldri vera "í feldi" við myndatöku og í góðu líkamlegu formi (ekki of grannur né of feitur) hafa upprétt eyru og fallegt skott má vera síðhærður eða snögghærður geta stillt sig upp annaðhvort á náttúrulegan hátt í lausagöngu eða við sýningartaum (sýningartaumurinn verður fjarlægður úr myndinni við eftirvinnslu) Skráning: Vinsamlegast [fylltu út eyðublaðið](https://form.jotform.com/260242659643359) hér ef þú hefur áhuga á þátttöku.
Veistu hvar þetta er?
Ég er alltaf að leita að gömlum myndum þar sem sést hunda í. Fyrir nokkru síðan rak ég augað í þessa fallega mynd sem ég leyfi mér að birta hér. Vikulega birtist gömul ljósmynd á [Akureyri.net](https://www.akureyri.net/is/gamla-myndin) í samstarfi við Minjasafnið á Akureyri til að spyrjast fyrir um upplýsingar hvar og hvenær myndin er tekin, og hver væri höfundur. Þessi mynd sýnir gamalt torfbæ eða réttara sagt frekar illa farin útihús. Þrír drengir (eða tveir drengir og einn maður?), einn af drengjunum á hesti og hundur standa fyrir utan. Myndin birtist í ágúst 2025 og engar upplýsingar hafa borist. Ef einhver hér kannast við þessa mynd eða staðhátt getur viðkomandi haft samband við [Akureyri.net](https://www.akureyri.net/is/gamla-myndin/250-228-2025-veistu-hvar-thetta-er). Ef einhver sem les þetta á gamla myndir í fjölskyldualbúm eða upp á vegg sem sýna hunda í gamla daga og er tilbúið að leyfa mér að fá (stafrænt) afrit af þeim - hafðu endilega samband við mig. Það er svo lítið til af myndum og mig langar til að gera fleiri myndir af hundum sýnilegar og líka að varðveita þær.
Hafa samband
Lýtingsstaðir, 561 Varmahlíð.
+354 893 3817
[email protected]
