Minningarorð um Guðrúnu Ragnars Guðjohnsen

Ég fékk leyfi hjá Þórhildi Bjartmarz að birta minningarorð hennar um Guðrúnu Ragnars Guðjohnsen sem nú er látin 92 ára að aldri. Guðrún var einn áhrifamesti verndari íslenska fjárhundsins. 

"Í blaðaviðtali árið 1982 er viðtal við formann Hundaræktarfélags Íslands (hrfí) um hundahald. Blaðamaðurinn spyr:

Sumir láta hundana sofa upp í hjá sér, hvað finnst þér um það?

Formaðurinn svaraði í einni stuttri setningu:

„Fólk verður auðvitað að ráða þessu sjálft“

Viðtalið var tekið á meðan enn ríkti hundabann í flestum þéttbýlisstöðum landsins. Kannanir sýndu að um 80% Reykvíkinga voru andvígir hundahaldi. Þetta stutta snaggaralega svar frá formanninum Guðrúnu R. Guðjohnsen lýsir vel manngerð hennar. Eflaust hefðu margir á þessum tíma fallið í þá gryfju að afsaka þvílíka hegðun en Guðrún þurfti ekki að afsaka neitt eða koma með málalengingar um hvort þetta væri gott eða slæmt eins og margir hefðu e.t.v gert til að forðast hneyksli betri borgarbúa sem litu á hundahald sem sóðaskap og hreina villumennsku.

Við félagsmenn kölluðum formanninn okkar í daglegu tali Guðrúnu Guð. Stytting á eftirnafninu var svo eðlileg. Guðrún ríkti yfir félaginu af mikilli reisn. Hún var málefnaleg og átti auðvelt með að fá fólk til að vinna með sér að ýmsum málum sem tengdust hundahaldinu. Það á einnig við um erlendu samstarfsmenn hennar í hinum norrænu hundaræktarfélögunum, NKU þar sem allir voru tilbúnir að veita unga íslenska félaginu þann stuðning sem óskað var eftir.

Í formannstíð Guðrúnar gerðist ótrúlega margt í Hundaræktarfélaginu. Má segja að stríð hafi ríkt á milli hundavina og hundaóvina í þéttbýli sem magnaðist um og eftir 1980 en á þeim árum gekk Guðrún í félagið. Guðrúnu var fljótt ljóst að það vantaði almenna fræðslu fyrir alla landsmenn til að hundahald í þéttbýli yrði viðurkennt. 

En einn mesti ávinningur í sögu félagsins var þegar Guðrún R. Guðjohnsen og hennar samstarfsmenn í stjórn hrfí hófu langa og stranga baráttu við Reykjavíkurborg og 60 ára bann við hundahaldi var fellt þó svo að meirihluti borgarbúa væri mótfallinn hundahaldi í kosningu árið 1988.
Guðrún lýsti því yfir að það hefðu svo margir misskilið spurninguna sem lá fyrir og því gæfu niðurstöður kolranga niðurstöðu. Kjarni málsins væri að Reykjavíkurborg hefði eytt milljónum í kosningu sem væri ekki marktæk. Þarna sýndi Guðrún að hún bjó yfir mikilli kænsku og dirfsku.

Félagið óx hratt á þessum tíma. Meðal annara verkefna var að félagið opnaði skrifstofu og hundaskóla. Hrfí fékk leiðbeinendur frá Norðurlöndunum til að mennta hundaþjálfara bæði í hvolpaskóla og hlýðniskóla ásamt því að fá erlenda sérfræðinga til að halda fræðslufundi um uppeldi og umönnun hunda.

Íslenski fjárhundurinn átti hug og hjarta Guðrúnar Guð. Hún var ræktandi og dómari ásamt því að sitja í stjórn Deildar íslenska fjárhundsins í mörg ár. Má segja að hún hafi verið verndari íslenska fjárhundsins ekki aðeins hér á Íslandi heldur með stofnun alþjóðlegra samtaka um verndun íslenska fjárhundsins ISIC hafi brennandi áhugi hennar og vitneskja um hundinn fengið að blómstra víða um heim.

Ég veit að ég tala fyrir munn margra þegar ég segi kærar þakkir fyrir allt sem heiðursfélagi hrfí, Guðrún Guð áorkaði fyrir félagið okkar. Takk fyrir allan þann tíma, kraft, heiðarleika og ósérhlífni sem við kynntumst í störfum Guðrúnar R. Guðjohnsen. 

Guðrún var fædd 31. jan 1934. Hún lést 13. maí 2026
Fjölskyldu hennar og vinum sendi ég innilegar samúðarkveðjur.

Störfum Guðrúnar tengdum íslenska fjárhundinum verða gerð betri skil í tengslum við Dag íslenska fjárhundsins 18. júlí.

Garðabær 18. maí 2026
Þórhildur Bjartmarz
fyrrverandi formaður og heiðursfélagi hrfí 

mynd Jón Svavarsson/Motiv